7 januari 2016

Archiefstuk als tekenpapier

Soms tref je zo maar iets bijzonders aan in een heel gewoon archiefstuk. In een band met rekening en bijlagen van de dorpspolder Geldermalsen over het dienstjaar 1847/1848 staan voorin enkele kleine tekeningen en letters, duidelijk van kinderhanden. Een van de jonge kunstenaars schreef er ook zijn naam bij en zo weten we gelukkig wat meer over hem. Het was Gerrit Rudolf de Ruiter, geboren op 4 juli 1906 in Geldermalsen. Hij was de zoon van Bart de Ruiter, die secretaris was van de dorpspolder van 1898 tot aan zijn dood in juli 1912. Deze Bart de Ruiter was daarnaast deurwaarder.

Wat zeggen deze tekeningetjes ons? Een secretaris had vroeger vaak het hele archief thuis liggen. Hierdoor konden de kinderen van Bart de Ruiter in een oud archiefstuk tekeningen maken. Er van uitgaande dat na het overlijden van de secretaris de boeken binnen enige tijd naar de volgende secretaris verhuisd werden, moeten de tekeningetjes uiterlijk in 1912 gemaakt zijn. De tekeningen van de manspersonen en profil, waarvan één in een prachtig pak (landweer / veldwachter?) lijken van een ouder kind dan de toen 6-jarige Gerrit Rudolf te zijn: hij had drie oudere zussen en twee oudere broers. Maar het tekeningetje aan de zijkant, met poppetjes achter gordijntjes, is misschien wél van zijn hand.

Misschien zaten de kinderen van Bart de Ruiter wel gezellig bij hun vader in de werkkamer als deze als secretaris of deurwaarder aan het schrijven was en had vader – een beetje verstrooid - niet door dat er in een archiefstuk werd getekend?

En wie werd er op papier gezet? Tekende het kind vader Bart? Misschien had vader net die dag het prachtige pak aan dat op een van de tekeningetjes staat. Of heeft zoon of dochter vol verdriet na het overlijden van vader hem uit herinnering getekend? Pijp rokend in zijn gewone kloffie en in zijn pak dat hij aan had als hij gewichtige zaken moest doen: deelnemen aan de landweer bijvoorbeeld?

We zullen het nooit weten… Maar zo’n klein tekeningetje in een gewoon archiefstuk brengt het verleden eventjes heel dichtbij.

Beatrijs van Dijk.

Reageren